myKPDN, TTPM, NSRC: siapa buat apa
Sebelum membuat aduan, kenali dahulu badan yang betul untuk masalah anda. Ramai pengguna hantar aduan ke pintu yang salah, lalu terpaksa bermula semula.
| Badan | Untuk apa | Jenis aduan biasa | Saluran rasmi |
|---|---|---|---|
| KPDN (dahulu KPDNHEP / KPDNKK) | Siasatan dan penguatkuasaan jenayah pengguna. KPDN menghukum peniaga, bukan memulangkan duit anda. | Harga tidak berpatutan, peniaga menipu, barang tiruan, representasi palsu, enggan keluarkan resit | Portal eAduan (eaduan.kpdn.gov.my), aplikasi ezAdu, talian 1-800-886-800 |
| TTPM (Tribunal Tuntutan Pengguna Malaysia) | Tuntutan sivil untuk dapat balik duit, sehingga RM50,000. | Peniaga enggan pulangkan duit, barang rosak atau tak sampai, perkhidmatan tak disempurnakan | Portal eTTM (ttpm.kpdn.gov.my), yuran failing RM5 |
| NSRC (Pusat Respons Penipuan Kebangsaan) | Membekukan duit dengan segera selepas anda kena scam. | Pemindahan wang kepada penipu, akaun mule, scam dalam talian | Talian 997 (24 jam) |
Di mana myTuntutan masuk?
Perlu jelas di sini: myTuntutan bukan KPDN dan tidak mewakili mana-mana agensi kerajaan. Untuk membuat aduan rasmi kepada KPDN, gunakan saluran KPDN dalam jadual di atas (eAduan, ezAdu, atau talian 1-800-886-800). Kami tidak menghantar aduan KPDN bagi pihak anda.
Tumpuan kami satu sahaja: membantu anda dapat balik duit melalui TTPM. Kami sediakan surat tuntutan dan dokumen Borang 1 yang anda perlukan untuk failkan tuntutan sivil anda sendiri. Jadi kalau matlamat anda pampasan, anda berada di tempat yang betul. Kalau anda cuma mahu melaporkan peniaga untuk disiasat, saluran KPDN di atas ialah tempatnya.
8 hak pengguna anda di Malaysia
Setiap pengguna Malaysia mempunyai lapan hak asas yang diiktiraf oleh KPDN. Mengenali hak ini membantu anda tahu bila sesuatu peniaga sudah melampaui batas.
- Hak untuk mendapat keperluan asas
- Hak untuk membuat pilihan
- Hak untuk mendapatkan maklumat
- Hak untuk mendapat ganti rugi (inilah hak yang anda gunakan apabila menuntut di TTPM)
- Hak untuk mendapat barangan dan perkhidmatan yang selamat
- Hak untuk menyuarakan pendapat
- Hak untuk mendapat pendidikan pengguna
- Hak untuk hidup dalam alam sekitar yang sihat dan selamat
Hak keempat, hak untuk mendapat ganti rugi, ialah asas kepada tuntutan TTPM. Apabila peniaga mengambil duit anda tetapi gagal menunaikan janji, anda berhak menuntut pampasan.
Hak anda untuk refund: bila kedai wajib pulangkan duit
Ramai pengguna percaya tanda "Barang yang dijual tidak boleh dipulangkan atau ditukar" bermakna mereka tiada hak. Itu tidak betul. Tanda sebegitu tidak boleh menghapuskan hak anda di sisi undang-undang.
Anda berhak menuntut pulangan atau pembaikan apabila:
- Barang rosak, cacat, atau tidak berfungsi seperti sepatutnya
- Barang tidak sama seperti yang diiklankan atau dijanjikan
- Perkhidmatan tidak disempurnakan mengikut perjanjian
Tunjukkan resit atau bukti pembelian dan minta pulangan secara bertulis. Kalau kedai berdegil walaupun barang jelas bermasalah, anda boleh bawa kes itu ke TTPM untuk dapatkan bayaran balik. (Jika barang elok dan anda cuma berubah fikiran, pemulangan adalah budi bicara kedai, bukan hak anda.)
Apa beza KPDN dan TTPM?
Kekeliruan ini berlaku kerana kedua-duanya adalah sebahagian daripada KPDN — Kementerian Perdagangan Dalam Negeri dan Kos Sara Hidup. TTPM ialah tribunal di bawah KPDN, dan KPDN Bahagian Penguatkuasaan ialah jabatan penguatkuasaan jenayah di bawah KPDN.
Apabila orang ramai cakap "lapor ke KPDN", biasanya mereka maksudkan hantar aduan kepada Bahagian Penguatkuasaan melalui portal eAduan — untuk siasatan dan dakwaan jenayah. Apabila orang cakap "fail di TTPM", mereka maksudkan failkan tuntutan sivil di tribunal — untuk dapat duit balik.
Dua saluran berbeza, dua tujuan berbeza, dua hasil berbeza. Dalam banyak kes, anda perlu kedua-dua.
Bila guna KPDN, bila guna TTPM
| Situasi | TTPM? | KPDN? |
|---|---|---|
| Mahu dapat duit balik daripada peniaga | ✓ Ya | Pilihan (digalakkan) |
| Mahu penipu/peniaga didakwa jenayah | ✗ Tidak (bukan fungsinya) | ✓ Ya |
| Beli produk tidak selamat/bahaya | ✓ (untuk refund) | ✓ (untuk recall/larangan) |
| Perintah TTPM diingkari selepas 14 hari | — | ✓ Ya — Seksyen 117 dijenayahkan |
| Penipuan corak (banyak korban yang sama) | Hanya kes individu | ✓ Ya — siasatan menyeluruh |
| Hak pengguna dilanggar tanpa kerugian wang | ✗ Tiada tuntutan | ✓ Ya |
| Phishing/romance scam (tiada urus niaga) | ✗ Tidak | ✗ Bukan KPDN — PDRM atau NSRC 997 |
Prinsip mudah: TTPM untuk dapat balik wang anda; KPDN untuk pastikan penipu kena hukum. Sasaran berbeza, tetapi kedua-duanya sah secara serentak terhadap orang yang sama.
Cara hantar aduan kepada KPDN
Saluran utama ialah portal eAduan di eaduan.kpdn.gov.my, atau aplikasi mudah alih ezAdu (di Google Play, App Store, dan GAMMA). Aduan adalah percuma.
Langkah demi langkah
- Daftar akaun di eAduan — guna MyKad sebagai pengenalan
- Pilih kategori aduan — untuk kes perlindungan pengguna, pilih "Akta Perlindungan Pengguna 1999"
- Isi butiran peniaga — nama syarikat / individu, alamat perniagaan, nombor telefon, lokasi (jika kedai fizikal) atau pautan akaun media sosial
- Terangkan kes anda — kronologi peristiwa, jumlah kerugian, apa yang anda mahu KPDN siasat
- Muat naik bukti — slip pembayaran, perbualan, gambar produk, dokumen, iklan asal
- Submit — simpan nombor rujukan untuk follow-up
Anda juga boleh hantar aduan secara walk-in di pejabat KPDN negeri anda, atau hubungi talian Pusat Khidmat KPDN: 1-800-886-800.
Strategi dual-track — bila guna kedua-dua
Untuk kebanyakan penipuan serius, failkan di kedua-dua adalah strategi paling kuat:
- TTPM beri anda perintah sivil — peniaga kena bayar balik (sehingga RM50,000)
- KPDN mulakan siasatan jenayah — peniaga mungkin didakwa, didenda, atau dipenjarakan
- Dua tindakan berasingan, tiada konflik antara kedua-dua
- Tekanan dwi-track sering menyebabkan peniaga settle awal — sebelum mahkamah
Untuk penipuan e-dagang (penjual ambil bayaran tanpa hantar barang), KPDN boleh dakwa di bawah Seksyen 16 Akta 599 dengan hukuman sehingga RM100,000 atau penjara 3 tahun (Seksyen 25). Manakala anda boleh dapat balik wang pembelian anda melalui TTPM.
Jika anda hanya guna satu saluran, anda biarkan separuh leverage anda hilang.
Untuk langkah-langkah lengkap failkan tuntutan di TTPM (Borang 1, yuran, dokumen yang perlu, apa berlaku di sebutan), baca panduan utama cara fail tuntutan TTPM.
Jika kes anda tergolong di bawah bidang kuasa TTPM, langkah pertama ialah hantar surat tuntutan rasmi kepada pihak yang bertanggungjawab.
Semak kelayakan saya dan sediakan surat tuntutan →Contoh kes (rekaan): Roslan, Shah Alam
Contoh ini rekaan semata-mata untuk tujuan ilustrasi. Jumlah dan keputusan di sini bukan gambaran award biasa TTPM — setiap kes diputuskan mengikut faktanya sendiri.
Roslan beli "kasut sukan jenama original" di Instagram seharga RM800 daripada penjual @sportshop_my. Bila barang sampai, ia jelas tiruan — jahitan kasar, logo salah eja, tiada kotak asli atau resit.
Apa Roslan buat:
- Hantar surat tuntutan kepada penjual — minta pulangan penuh RM800 dalam tempoh 14 hari
- Penjual nafikan dan minta Roslan "syukur dapat harga murah"
- Roslan lapor ke KPDN melalui eAduan — kategori representasi palsu (Seksyen 10 Akta 599). Lampirkan iklan asal, slip transfer, gambar produk palsu, perbualan dengan penjual
- Serentak, failkan Borang 1 di TTPM dengan tuntutan RM800 — bayar yuran RM5
- Sebutan TTPM 5 minggu kemudian. Penjual tak hadir. TTPM beri perintah memihak Roslan untuk RM800 + kos failing RM5
- KPDN siasat penjual — didapati mereka ada 23 aduan serupa. Pegawai Penguatkuasa serbu gudang penjual, sita stok produk palsu, dan keluarkan tawaran kompaun RM5,000
Hasil: Roslan dapat duit balik melalui TTPM. Penjual juga kena penalti KPDN dan stok mereka dilucuthakkan — menyelamatkan pengguna lain dari ditipu.
Soalan lazim
Adakah laporan ke KPDN melalui eAduan adalah percuma?
Ya, sepenuhnya percuma. Tiada yuran untuk hantar aduan melalui eAduan. Berbeza dengan TTPM yang mengenakan yuran failing RM5 kerana ia adalah tribunal sivil.
Berapa lama KPDN ambil masa untuk siasat aduan saya?
Ia berbeza-beza ikut kompleksiti kes dan beban kerja pejabat negeri. Aduan ringkas mungkin dapat respons awal dalam 2 minggu, manakala siasatan penuh boleh ambil 1 hingga 3 bulan. Semak semula dengan nombor rujukan eAduan anda.
Boleh saya hantar aduan KPDN tanpa identiti?
Boleh, tetapi siasatan akan lebih lemah. Tanpa maklumat anda, KPDN tidak boleh hubungi anda untuk butiran tambahan atau pengesahan. Identiti anda dilindungi sebagai pemberi maklumat di bawah Seksyen 134 Akta 599. Sebaiknya beri identiti untuk siasatan yang berkesan.
Apa beza eAduan (KPDN) dan portal eTTM (TTPM)?
eAduan di eaduan.kpdn.gov.my ialah portal aduan untuk siasatan dan penguatkuasaan jenayah. Portal eTTM di ttpm.kpdn.gov.my pula untuk failkan tuntutan sivil bagi dapatkan duit balik. Dua portal, dua tujuan.
Jika KPDN tidak ambil tindakan, ada saluran lain?
Ya. Anda tetap boleh failkan di TTPM untuk tuntutan duit balik, kerana TTPM dan KPDN beroperasi berasingan. Anda juga boleh rujuk semula KPDN ibu pejabat di Putrajaya, atau eskalasi melalui wakil rakyat. FOMCA dan NCCC juga boleh bantu.
Apa nombor talian KPDN?
Talian Pusat Khidmat Pelanggan KPDN ialah 1-800-886-800. Anda juga boleh membuat aduan melalui portal eAduan di eaduan.kpdn.gov.my atau aplikasi ezAdu.
Apakah 8 hak pengguna?
Lapan hak pengguna yang diiktiraf KPDN ialah hak untuk keperluan asas, membuat pilihan, mendapatkan maklumat, mendapat ganti rugi, mendapat barangan dan perkhidmatan yang selamat, menyuarakan pendapat, mendapat pendidikan pengguna, dan hidup dalam alam sekitar yang sihat dan selamat. Hak untuk mendapat ganti rugi ialah asas kepada tuntutan di TTPM.
Kedai enggan pulangkan duit walaupun saya ada resit. Apa boleh saya buat?
Jika barang rosak, cacat, atau tidak seperti dijanjikan, anda berhak menuntut pulangan walaupun kedai berkata "tiada refund". Minta secara bertulis dan simpan resit. Kalau kedai berdegil, failkan di TTPM untuk dapatkan bayaran balik, dan boleh juga lapor KPDN.
"Barang yang dijual tidak boleh dipulangkan" sah di sisi undang-undang?
Tanda sebegitu tidak boleh menghapuskan hak berkanun anda. Jika barang bermasalah atau tidak seperti diiklankan, anda tetap berhak menuntut pulangan atau pembaikan. Tanda itu hanya terpakai untuk pemulangan atas sebab berubah fikiran, bukan untuk barang yang rosak atau menyalahi perihal dagangan.
Sedia untuk mula?
Periksa kelayakan tuntutan TTPM anda dalam 2 minit — percuma.
Periksa kelayakan saya →